For today, For tomorrow, Forever.
Por hoy, Por mañana, Por siempre.
Pour aujourd’hui, Pour demain, Pour toujours.
Сегодня, завтра, навсегда.
PHONG CÁCH HOÀNG VÂN
Nhạc sĩ, nhà lý luận phê bình âm nhạc Nguyễn Quang Long từng nhận xét âm nhạc Hoàng Vân mang tinh thần lạc quan, đồng thời có nét sang trọng, thanh lịch và gần gũi. Nhà nghiên cứu Trần Thị Trâm nhấn mạnh sự phong phú, đa dạng trong sáng tác của ông, với sự hòa quyện giữa chất sử thi và trữ tình, giữa âm hưởng dân gian và ngôn ngữ âm nhạc hiện đại. Những nhận xét ấy gợi mở câu hỏi: đâu là những đặc điểm tạo nên phong cách riêng của Hoàng Vân, một nhạc sĩ có các tác phẩm rất khác nhau về đề tài, thể loại và bút pháp?
Hoàng Vân từng bày tỏ quan niệm sáng tác: « Tôn chỉ của tôi là không để tác phẩm của mình giống nhau, cũng không giống tác phẩm của người khác ». Câu này lại càng có ý nghĩa hơn với một gia tài đồ sộ với hơn 700 tác phẩm : Từ ca khúc, nhạc phim đến khí nhạc, giao hưởng và hợp xướng, ông luôn tìm kiếm cách thể hiện phù hợp với từng đề tài. Đặc biệt, những câu chuyện bình dị về người thợ xây, thầy thuốc, giáo viên, công nhân nhà máy, những chuyến tàu, những vùng đất và con người Việt Nam được ông đưa vào những tác phẩm có cấu trúc và ngôn ngữ âm nhạc công phu, vận dụng linh hoạt kỹ thuật sáng tác chuyên nghiệp cùng chất liệu âm nhạc truyền thống và dân gian.
Giai điệu, ca từ và phối khí là ba phương diện nổi bật và không tách rời, góp phần tạo nên dấu ấn Hoàng Vân. Giai điệu giàu sức biểu cảm, nhiều khi dễ nhớ, dễ thuộc nhưng đòi hỏi trình độ biểu diễn để truyền tải đầy đủ sắc thái nghệ thuật. Ca từ được chăm chút, giàu chất thơ, hình tượng và những suy ngẫm về cuộc sống. Ông thường chọn những chi tiết rất nhỏ, những lời lẽ bình dị để diễn đạt những ý nghĩa lớn lao: “Chỉ những con đường mới biết mà thôi”, “Màu xanh vôi tuy đẹp lộng lẫy, xin đừng quên người xây móng đắp nền”… Phối khí cũng giữ một vai trò quan trọng, tham gia trực tiếp vào việc xây dựng hình tượng, phát triển giai điệu và cảm xúc của tác phẩm.
Trong nhiều sáng tác của ông, người nghe nhận thấy một tinh thần lạc quan, tình yêu cuộc sống và niềm tin vào con người, được thể hiện qua những sắc thái âm nhạc rất khác nhau, từ trữ tình, sâu lắng đến hào hùng, sôi nổi.
Album “Phong cách Hoàng Vân” tập hợp một số tác phẩm và bản thu được lựa chọn theo quan điểm của ban biên tập, nhằm giới thiệu những khía cạnh tiêu biểu trong nghệ thuật sáng tác của ông. Qua sự đa dạng về thể loại, đề tài, hình thức và bút pháp, chúng tôi mong người nghe khám phá những nét nhất quán trong tư duy âm nhạc Hoàng Vân, cùng tinh thần tìm tòi, sáng tạo mà ông theo đuổi trong suốt cuộc đời.
Tài liệu tham khảo